Familienamen in het dagelijks leven
Bij het schrijven over je opa of oma, tante of neef gebruik je al snel het woord familie. Meestal bedoel je daarmee je verwanten.
Schrijf je een verhaal of boek, dan is het vaak helder genoeg om te zeggen: mijn vader, moeder of zus. Wil je namen anoniem houden, dan kun je initialen gebruiken of een andere naam kiezen, zoals ‘Mijn vader, die ik in dit boek Frits noem’. Het mag allebei. De meeste lezers begrijpen het meteen. In het algemeen geldt dat je familie in kleine letters schrijft, tenzij het een officiële achternaam is die met een hoofdletter begint. Schrijf ‘mijn familie gaat op vakantie’ en niet ‘Mijn Familie gaat op vakantie’, tenzij het aan het begin van een zin staat.
Over familie in planten en dieren
Wie meer wil weten over de wondere wereld van planten en dieren, komt familie vaak tegen als aanduiding van een grotere groep. In de biologie duidt familie op een geheel van verwante soorten. Bijvoorbeeld: de familie van de rozen. Hierbij schrijf je familie bijna altijd met een kleine letter. Alleen als de familienaam afgeleid is van een naam, zoals Rosaceae, begin je die met een hoofdletter, maar het woord familie blijft klein. Je zegt dus: ‘De familie Rosaceae komt wereldwijd voor’.
In beschrijvingen van planten, dieren, of andere organismen is het gebruikelijk om de exacte wetenschappelijke namen schuin te schrijven, maar het woord familie is gewoon recht. Ook schrijf je deze woorden enkelvoud als je maar één familie bedoelt. Het is ‘de familie van’ en niet ‘de families van’ in zo’n geval.
Schrijfwijze van familie in verschillende situaties
Taalregels zijn er niet voor niets. Ze maken de tekst helder en zorgen ervoor dat iedereen begrijpt wat je bedoelt.
In algemene teksten gebruik je het woord familie gewoon als normaal zelfstandig naamwoord. Gebruik een hoofdletter alleen aan het begin van een zin of als het hoort bij een eigennaam. Bijvoorbeeld: ‘Familie Jansen komt op bezoek.’
In andere zinnen gebruik je kleine letters: ‘Dit is mijn familie’.
In officiële documenten of wetenschappelijke artikelen is het belangrijk om goed te letten op hoofdlettergebruik, want dat maakt verschil. Als een familienaam volgens de regels met een hoofdletter moet, doe dit dan alleen voor de naam en niet voor het woord familie zelf.
Familie groot of klein schrijven en gebruik in context
Het kan soms lastig zijn te weten wanneer je iets met een hoofdletter schrijft. Over het algemeen schrijf je familie als het om de groep mensen gaat zonder hoofdletter, bijvoorbeeld: ‘Ze kwamen met de hele familie’.
Gaat het om een familienaam, bijvoorbeeld in een genealogisch boek, dan krijgt alleen de naam een hoofdletter.
In tekst over planten en dieren houd je aan de wetenschappelijke regels waarbij het familiewoord klein blijft en de familienaam een hoofdletter krijgt, zoals: ‘De familie Felidae omvat katten’.
De context helpt je te kiezen wat juist is: schrijf je over je eigen familie, grote letter alleen aan het begin van de zin. Schrijf je over het plantenrijk, familie klein, familienaam soms groot. Volg altijd deze eenvoudige instelling om misverstanden te voorkomen.
Veelgestelde vragen over familie correct schrijven
Moet het woord familie met een hoofdletter?
Familie schrijf je in het Nederlands alleen met een hoofdletter als het het eerste woord van de zin is, of als het hoort bij een familienaam zoals Familie Jansen. Anders schrijf je ‘familie’ met een kleine letter.
Hoe geef je familieleden aan in een verhaal?
In verhalen kun je verwijzen naar familieleden door hun rol te benoemen, zoals vader, moeder, broer of tante. Je mag er ook voor kiezen een naam of initiaal te gebruiken, bijvoorbeeld ‘Mijn zus S.’ of ‘Mijn neef Sam’.
Hoe schrijf je familie in wetenschappelijke teksten over planten of dieren?
In wetenschappelijke beschrijvingen van planten en dieren schrijf je het woord familie met een kleine letter. De familienaam zelf krijgt een hoofdletter: ‘familie Hominidae’ of ‘familie Rosaceae’.
Komt er een hoofdletter na het woord familie als het om een naam gaat?
Na het woord familie gebruik je een hoofdletter alleen als er een achternaam of officiële familienaam volgt, bijvoorbeeld “familie Janssen”. Anders schrijf je alles klein.
Moet ik altijd familieleden anonimiseren in een boek?
Je hoeft familieleden in je boek niet altijd anoniem te maken. Veel schrijvers kiezen er wel voor om privacyredenen voor om bijnamen of initialen te gebruiken. Dit is jouw keuze.
